Khi bạn đã cố hết sức mà đời vẫn chưa ngon

Bạn không thiếu nỗ lực — thứ bạn thiếu là một điểm bứt phá

Có một câu hỏi tôi gặp đi gặp lại ở rất nhiều người, dù họ hiếm khi nói ra thành lời. “Mình đã cố gắng đến vậy, sao cuộc đời mình vẫn chưa được như mình kỳ vọng.”

Họ không lười. Họ đi làm chăm chỉ, học đủ thứ, thử đủ nghề. Sáng dậy sớm hơn người khác, tối về muộn hơn người khác. Nhưng càng cố, họ càng thấy mình như đang chạy trên một vòng tròn, mệt mà không tới đâu. Lâu dần, họ bắt đầu nghi ngờ chính mình. Hay là mình không đủ giỏi. Hay là số mình nó vậy.

Tôi muốn nói ngay với bạn: cả hai câu đó đều sai.

Bạn không thiếu nỗ lực. Thứ bạn thiếu là một điểm bứt phá, một khoảnh khắc mà tại đó cuộc đời rẽ sang một hướng hoàn toàn khác. Nhìn lại đời mình, tôi thấy rõ điều này. Những gì tôi có hôm nay không đến từ việc mỗi ngày cố thêm một chút theo lối cũ. Nó đến từ vài khoảnh khắc quyết định, mà nếu hôm ấy tôi không sẵn sàng, cơ hội sẽ đi qua như chưa từng tồn tại.

Tôi viết bài này cho những người đang đi tìm khoảnh khắc ấy. Vì tôi từng là một người trong số đó. Và vì tôi tin một điều đã được chính đời tôi kiểm chứng: cuộc đời đổi thay bởi những điểm bứt phá. Bạn không đoán trước được nó đến lúc nào. Việc của bạn là chuẩn bị sẵn sàng mỗi ngày, để khi nó đến thì nắm lấy.

Tuổi thơ tay trắng và chiếc đồng hồ đầu đời

Mảnh đất Quảng Ngãi và lời hứa đầu tiên

Tôi sinh ra ở một vùng quê nghèo miền Trung, mảnh đất Quảng Ngãi. Nơi tôi lớn lên, cái nghèo không phải một khái niệm — nó là thứ nhìn thấy được trong từng bữa cơm, từng mùa mưa bão.

Mẹ tôi mất từ rất sớm, chỉ vì nhà không có tiền chữa bệnh. Tôi không kể điều này để bạn thương tôi. Tôi kể vì đó là lần đầu tiên trong đời, một đứa trẻ như tôi hiểu ra một sự thật trần trụi: có những mất mát không phải do số phận, mà do túng thiếu. Từ ngày ấy, trong tôi hình thành một khát khao lặng lẽ mà dữ dội — là phải thoát nghèo, không phải để giàu cho oai, mà để những người mình thương không bao giờ phải chịu cảnh ấy nữa.

Tuổi thơ tôi là những năm sống tự lập xa nhà, phải tự mình nỗ lực vươn lên tất cả để có thể tự quyết định cuộc đời mình. Không có ai đứng sau lưng nhắc bài, không có ai đỡ khi vấp. Mọi thứ phải tự học, tự lo, tự chịu. Nghe thì thiệt thòi, nhưng bây giờ nhìn lại, tôi biết ơn quãng đời đó. Nó dạy tôi một thứ mà trường lớp không dạy: khả năng tự đứng vững khi không còn gì để dựa.

Hồi đi học, tôi hay đứng ra bảo vệ những đứa bạn yếu thế hơn mình. Có lẽ vì tôi biết rõ cảm giác không có ai đứng về phía mình nó ra sao. Sau này ngẫm lại, tôi nhận ra sứ mệnh của mình hôm nay đã bắt đầu từ những ngày đó, chỉ là khi ấy tôi chưa biết gọi tên.

Có những món đồ rẻ tiền nhưng lại định hình cả một con người. Chiếc đồng hồ ấy, với tôi, không đo giờ. Nó đo lời hứa.

Những người thầy và những người giữ tôi đứng vững

Không ai tự mình khôn lớn

Tôi không tự mình khôn lớn. Tôi có mười người thầy ở nhiều lĩnh vực, từ kinh doanh, marketing, bán hàng cho tới Đông phương học, nhân quả, sân khấu và đầu tư. Mỗi người thầy mở cho tôi một cánh cửa mà tự tôi có lẽ cả đời không tìm thấy. Trong kinh doanh, người ảnh hưởng đến tôi nhiều nhất là thầy Phạm Thành Long.

Tôi kể về những người thầy để nhắn bạn một điều: đừng tiếc tiền và tiếc thời gian cho việc học. Người tay trắng chỉ có một loại vốn duy nhất không ai lấy được — là những gì đã nạp vào đầu và rèn vào người. Tôi đi lên bằng đúng loại vốn đó.

Nhưng người giữ tôi đứng vững lại là những người ở nhà. Vợ tôi, Võ Ngọc Anh, cho tôi sự bình an và chiều sâu của trí tuệ nhân quả. Những lúc tôi nóng nảy nhất, chông chênh nhất, cô ấy là người kéo tôi về điểm tĩnh. Ba tôi, Nguyễn Trương Huy, dạy tôi bằng chính cách ông sống: nhẹ nhàng, lắng nghe, yêu thương nhường nhịn. Ông không giảng đạo lý bao giờ, ông chỉ sống, và tôi nhìn ông mà học. Còn con trai tôi, Dean Ốc Hin, nhắc tôi rằng mọi cuộc chinh phục ngoài kia sẽ vô nghĩa nếu mình quên mất tổ ấm của mình.